Động thái này của Việt Nam được đưa ra sau nhiều tháng Trung Quốc có những hành động hung hăng trong khu vực tại vùng Biển Đông đang tranh chấp.

Breitbart đưa tin, trong bài phát biểu trực tuyến tại cuộc họp thường niên lần thứ 75 của Đại hội đồng Liên hợp quốc vào hôm 24/9, Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đã kêu gọi Trung Quốc kiềm chế ở Biển Đông, nơi mà nước này đang đơn phương tuyên bố chủ quyền ở hầu hết khu vực.

Người đứng đầu nhà nước Việt Nam nói: “Cùng với các nước trong và ngoài khu vực, chúng tôi cam kết duy trì và thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và tự do hàng hải ở Biển Đông, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển [UNCLOS] năm 1982”.

Ông Trọng cũng nói thêm: “Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên liên quan hãy kiềm chế, tránh các hành động đơn phương làm phức tạp thêm tình hình, và giải quyết các tranh chấp và khác biệt thông qua các biện pháp hòa bình, tôn trọng các quá trình ngoại giao và pháp lý”.

Việt Nam giữ vai trò Chủ tịch luân phiên Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm 2020. ASEAN gồm 10 quốc gia thành viên được thành lập nhằm thúc đẩy hợp tác liên chính phủ trong khu vực. Một số quốc gia thành viên ASEAN có biên giới với Biển Đông, nơi mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết khu vực hàng hải. Năm 2016, một tòa trọng tài độc lập được thành lập theo UNCLOS đã phán quyết các tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với gần như toàn bộ khu vực Biển Đông là bất hợp pháp.

Bắc Kinh đã ‘phớt lờ’ phán quyết này và tiếp tục thúc đẩy các tuyên bố chủ quyền của mình đối với vùng biển.

Trong nhiều năm, Trung Quốc đã chiếm đóng các bãi đá ngầm và đảo nhỏ của các nước khác ở Biển Đông, xây dựng chúng thành những tiền đồn quân sự. Bắc Kinh cũng đã tăng cường sự hiện diện quân sự của mình trên một số cơ sở này gần đây.

Đặc biệt, đối với Việt Nam vào ngày 3/4, tàu Hải cảnh Trung Quốc đã đánh chìm một tàu đánh cá của Việt Nam ở vùng biển ngoài khơi quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, chính phủ Việt Nam đã đưa ra phản đối ngoại giao chính thức với Bắc Kinh. Tiếp đó, vào tháng 7, Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA) đã triển khai 8 máy bay chiến đấu đến đảo Phú Lâm của Việt Nam. Đến hồi đầu tháng 8, chính quyền Bắc Kinh đã điều động oanh tạc cơ H-6J đến đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa.

Đảo Phú Lâm là quần đảo lớn nhất thuộc quần đảo Hoàng Sa, bị chiếm đóng làm nơi đặt quân sự nhân tạo lớn nhất của Bắc Kinh ở Biển Đông. PLA trước đây đã xây dựng đường băng và nhà chứa máy bay trên đảo cũng như trang bị các khẩu đội tên lửa đất đối không HQ-9 trên đảo này.

Ngoài ra, Trung Quốc đã thay đổi thuật ngữ trong một quy định hàng hải của nước này. Qua đó, Bắc Kinh định nghĩa lại vùng biển nằm giữa đảo Hải Nam và quần đảo Hoàng Sa là khu vực hàng hải “gần bờ” thay vì “xa bờ”, theo tờ SCMP đưa tin ngày 1/8.

Phản ứng trước việc Trung Quốc gia tăng hoạt động phi pháp ở Biển Đông, vào ngày 9/9, ASEAN cho biết, họ đang dự thảo một bộ quy tắc ứng xử cho khu vực biển phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm cả UNCLOS.

Trong một tuyên bố, ASEAN cho biết, họ có động lực để soạn thảo bộ quy tắc ứng xử sau khi “một số Bộ trưởng bày tỏ quan ngại về các hoạt động cải tạo đất, các hoạt động và sự cố nghiêm trọng trong khu vực đã làm xói mòn lòng tin và sự tự tin, làm gia tăng căng thẳng, và có thể làm suy yếu hòa bình, an ninh và ổn định trong khu vực”.

Trước hàng loạt động thái hung hăng và không ngừng gia tăng của chính quyền Bắc Kinh, thế giới ngày càng có sự quan tâm hơn. Mới đây, hôm 14/7 chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở hầu hết Biển Đông. Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ, Ngoại trưởng Mike Pompeo khẳng định các tuyên bố chủ quyền Bắc Kinh ở Biển Đông là hoàn toàn “trái pháp luật”, theo hãng tin AP.

Đồng thời chính quyền Donald Trump cũng không quên điều chiến hạm tới khu vực Biển Đông sẵn sàng nghênh chiến.