Mới đây đề xuất xây cầu Mã Đà, đường xuyên khu dự trữ sinh quyển của tỉnh Bình Phước đã bị Đồng Nai và các chuyên gia phản đối. Theo các chuyên gia đây là vùng lõi khu bảo tồn sinh quyển và phải tuân theo các quy định của nhà nước như cấm các hoạt động kinh tế đi qua khu bảo tồn.

Báo Thanh Niên đưa tin, theo UBND tỉnh Đồng Nai, việc Bình Phước đề xuất xây cầu Mã Đà và các hạng mục phụ trợ sẽ kéo theo hình thành tuyến đường dài 40km đi qua vùng lõi của rừng đặc dụng, gây ra những tác động nghiêm trọng tới vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Đồng Nai.

Tỉnh Đồng Nai cho rằng việc xây dựng cầu sẽ gây chia cắt, phân mảnh hệ sinh thái, ảnh hưởng sinh cảnh của các loài động vật hoang dã do xe cộ chạy qua. Chưa kể, việc làm cầu Mã Đà, đường xuyên khu dự trữ sinh quyển sẽ phá vỡ cảnh quan, ảnh hưởng công tác bảo tồn 3 di tích lịch sử cấp quốc gia. Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai rộng trên 100.000 ha, cùng với Vườn quốc gia Cát Tiên, Ramsar Bàu Sấu, Khu bảo tồn vùng nước nội địa Trị An – Đồng Nai, đã được Ủy ban UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới năm 2011.

Đây không phải lần đầu tiên dự án xây cầu Mã Đà được đề xuất. Từ năm 2013, tỉnh Bình Phước bắt đầu triển khai dự án làm đường từ trung tâm TX.Đồng Xoài tới sông Mã Đà.

Sau khi toàn bộ phần đường (khoảng 29,5km), Sở Giao thông vận tải (GTVT) tỉnh Bình Phước gửi công văn đến Đồng Nai đề nghị phối hợp để triển khai làm cầu, thì nhận được phản hồi không đồng ý.

Từ đó đến nay, Bình Phước vẫn cho rằng việc xây cầu Mã Đà sẽ giúp kết nối các tỉnh, rút ngắn 60km so với lộ trình hiện nay… Do đó, tỉnh Bình Phước liên tục gửi nhiều văn bản tới Bộ GTVT để tìm phương án xây cầu nhưng tỉnh Đồng Nai vẫn bảo lưu quan điểm của mình …

Chuyên Gia: Mất mát, tổn hại nhiều hơn cái lợi về kinh tế, không xứng đáng để đánh đổi

Rất cân nhắc về vấn đề bảo tồn và phát triển kinh tế, TS Trần Văn Mùi, nguyên Viện trưởng Viện Sinh thái học Việt Nam, cho rằng có nhiều tuyến đường cao tốc, đường liên tỉnh, đường quốc lộ mang ý nghĩa chiến lược phát triển kinh tế quan trọng, buộc phải làm và chấp nhận sự mất mát, đánh đổi về môi trường. Tuy nhiên, trường hợp xây cầu Mã Đà không xứng đáng để đánh đổi.

Ngược lại ông cho rằng, nếu theo đề xuất xây đường xuyên khu dự trữ sinh quyển thế giới làm suy giảm các quần thể này, chúng ta sẽ mất đi nguồn tài nguyên thiên nhiên không thay thế được. Đây không chỉ gây thiệt hại cho Đồng Nai mà còn là sự mất mát của cả quốc gia và thế giới vì rừng đặc dụng thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận năm 2011. Ngoài ra, đây còn là mảnh đất “nhạy cảm” không chỉ về tài nguyên đa dạng sinh học mà còn về văn hóa. Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai trước là chiến khu D.

TS Mùi lo ngại với 40km đường xuyên rừng, không thể bảo đảm hai bên đường sẽ không có người ở, không phát triển đô thị. Thực tế, ngay sau khi có thông tin tái khởi động dự án cầu Mã Đà, từ cuối tháng 3 tới nay, hàng trăm cò đất khắp nơi đã ồ ạt đổ về thổi giá đất tại xã Tân Lợi, H.Đồng Phú (giáp ranh khu vực dự kiến làm cầu).

Giá đất khu vực này theo khảo sát đã tăng chóng mặt tới 50%, gây náo loạn vùng quê. “Với tập tục đổ ra mặt đường của người Việt, chắc chắn sẽ xuất hiện tình trạng xâm chiếm lề đường, tạo lợi ích nhóm cho giới đầu cơ đất và các doanh nghiệp. Lợi ích kinh tế không xứng đáng để đánh đổi” , TS Trần Văn Mùi quả quyết.

Đây là vùng lõi khu bảo tồn sinh quyển và phải tuân theo các quy định của Việt Nam

Đồng quan điểm, GS-TS Nguyễn Hoàng Trí, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Chương trình con người và sinh quyển Việt Nam, cho rằng nếu làm dự án như đề xuất là phải hy sinh vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Vì khi đó, liên kết hành lang đa dạng sinh học bị chia cắt, ảnh hưởng đến sinh cảnh của các loài động vật quý hiếm, phương tiện đi lại trên đường sẽ gây chết động vật hoang dã, ô nhiễm đất, nước, không khí do việc xây dựng, phương tiện lưu thông và các tác động khác do gia tăng hoạt động của con người.

Đồng thời, việc làm đường xuyên vùng lõi khu bảo tồn sẽ kéo theo suy thoái môi trường, suy giảm đa dạng sinh học, không đảm bảo các tiêu chí, chức năng của một khu dự trữ sinh quyển thế giới.

GS-TS Nguyễn Hoàng Trí đặt vấn đề: Hãy nêu cụ thể xem nếu rút ngắn được quãng đường là thu được bao nhiêu tiền? Sẽ đóng góp vào tăng trưởng GDP của tỉnh được bao nhiêu? Nếu phá thì rất nhanh nhưng để có được vùng lõi khu bảo tồn với nhiều loài động thực vật quý hiếm thì phải hàng triệu năm mới có được. Hơn nữa, đây là vùng lõi khu bảo tồn sinh quyển và phải tuân theo các quy định của Việt Nam. Hàng loạt quy định như luật Bảo vệ môi trường, luật Lâm nghiệp, luật Đa dạng sinh học đều nêu rõ cấm các hoạt động kinh tế đi qua khu bảo tồn.

Thời tôi còn công tác, tỉnh Bình Phước muốn làm cầu Mã Đà qua Đồng Nai. Hai tỉnh họp bàn, lo ngại kết nối tuyến đường với 2 tỉnh sẽ ảnh hưởng đến việc bảo vệ rừng ở khu bảo tồn nên dừng lại không làm. Tỉnh Bình Phước cũng đình chỉ bến đò tự phát ngang sông Mã Đà.

Nay lại có kiến nghị muốn làm cầu Mã Đà để kết nối với tuyến quốc lộ 13C đi xuyên qua khu bảo tồn. Làm đường có nhiều vị trí và phương án khác không đụng đến rừng sao không lựa chọn, lại muốn làm đường xuyên rừng thì liệu có động cơ khác không?.

Đồng Nai đã đổ bao mồ hôi, nước mắt để bảo vệ rừng mấy chục năm nay, không thể chỉ vì tuyến đường được rút ngắn hơn mà để rừng tự nhiên biến mất vĩnh viễn. Dứt khoát không đụng đến rừng và không nên làm đường qua khu bảo tồn. Nếu cho làm tức là chấp nhận phá bỏ khu dự trữ sinh quyển thế giới“, ông Trần Văn Mùi, nguyên giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai nói trên báo Tuổi Trẻ.

Có thể bạn quan tâm: