Thảo luận tại Quốc hội về dự án Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở sáng 14/6, đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) nhận định nhìn lại các “đại án” tham nhũng thời gian qua thì mục đích của dự án luật là chính xác và nếu làm tốt dân chủ cơ sở sẽ tránh được vi phạm phải xử lý như vừa rồi, theo Tuổi Trẻ.

Ông dẫn ví dụ vụ kit xét nghiệm Việt Á, nếu thực hiện dân chủ cơ sở, công khai thông tin Nhà nước phải mua của Việt Á với giá như thế và hải quan cũng công khai thông tin hàng chuyến, hàng tháng Việt Á nhập kit xét nghiệm từ Trung Quốc về bao nhiêu, với giá 0,955 USD/kit, thì chắc chắn không để các địa phương, CDC các tỉnh phải mua với giá Việt Á bán.

Hoặc vụ cựu chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung mua chế phẩm Redoxy-3C để xử lý ô nhiễm nước, nếu công bố công khai cho người dân biết nước hồ này phải xử lý bằng hóa chất này, được mua ở đâu, đơn vị nào cung cấp cho TP thì chắc chắn không thể kéo dài từ năm 2016 đến 2020 mới phát hiện sai phạm.

Tất cả các vụ án tham nhũng, từ đặt máy xét nghiệm trong bệnh viện, đấu thầu thiết bị y tế, mua bán tài sản công… đều giống nhau ở chỗ thực hiện rất đúng quy trình, có đầy đủ các cơ quan chức năng tham gia định giá… nhưng cũng đều không minh bạch, không được công khai cho người dân biết. Khi có sai lầm, người dân chỉ nghe thông tin đồn thổi, không chính thống, để rồi đồn thổi lại thành sự thật.

“Nếu công khai cho dân biết thì tất cả những vụ này đều có thể được ngăn chặn từ trước”, ông Cường nêu.

Từ đó, đại biểu Hà Nội đề xuất 2 nội dung liên quan tới việc công khai và phương thức công khai: công khai các nguồn lực công, liên quan tới người dân.

Dư luận sốc khi kit của Công ty Việt Á “mù mờ” chất lượng nhưng cả nước sử dụng

Liên quan đến đại án Việt Á, mới đây nhất, việc bắt cựu Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Chu Ngọc Anh, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long và cựu Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Công Tạc liên quan vụ Việt Á. Trong vụ án này gần 60 người, bao gồm 16 lãnh đạo, cán bộ nhiều CDC và Sở Y tế cùng các sĩ quan trong quân đội đã bị khởi tố.

Trong doanh thu khoảng 4.000 tỷ đồng, Việt Á nâng khống giá kit xét nghiệm COVID-19 lên khoảng 45% và chi “hoa hồng” lót tay cho các đơn vị, cá nhân gần 800 tỷ đồng.

Tham nhũng xảy ra khi có hơn 43.000 người dân tử vong do dịch COVID-19, gây ảnh hưởng lớn khi quan chức kiếm tiền trên tính mạng người dân.

Trong đại án Việt Á, ngoài bất ngờ khi các giám đốc CDC các tỉnh, thành được nhận hoa hồng khủng trong đại dịch, theo báo Người Lao Động, điều mà dư luận sốc nhất là kit của Công ty Việt Á bị cho là “mù mờ” về chất lượng nhưng suốt mấy đợt dịch vừa qua gần như cả nước sử dụng để xét nghiệm, kiểm soát dịch COVID-19, đặc biệt trong đợt dịch lần thứ 4 (?).

Ông Phan Quốc Việt từng trả lời báo chí rằng Bộ Y tế và Chăm sóc xã hội Anh đã cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn châu Âu (CE) và giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) cho bộ kit xét nghiệm COVID-19 của Công ty Việt Á. Thế nhưng, thông tin này không chính xác.

Còn thông tin Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phê chuẩn bộ kit này cũng là “tin giả”. Bởi vào tháng 10/2020, WHO có thông báo nói rõ kit của Công ty Việt Á không được chấp thuận (“Not Accepted”). Hồ sơ sản phẩm kit của doanh nghiệp này bị loại vì không cung cấp được chứng nhận quản lý chất lượng ISO cho sản phẩm y tế. Nghĩa là sản phẩm chưa được kiểm tra chất lượng bởi WHO.

Vậy mà ngày 26/4/2020, website của Bộ Khoa học – Công nghệ (KH-CN) lại thông báo: “WHO đã đánh giá bộ KIT LightPower iVA SARS-CoV-2 1st RT-rPCR Kit do Công ty Việt Á sản xuất theo Quy trình Danh sách sử dụng khẩn cấp (EUL) và cấp mã số EUL 0524-210-00”.

Trên website của Bộ KH-CN còn đăng thông tin: “Sau khi được Bộ Y tế và chăm sóc xã hội Vương quốc Anh cấp phép, bộ kit xét nghiệm Covid-19 của Công ty Việt Á đã được một đối tác đặt mua độc quyền để phân phối tại Anh, Ấn Độ, Mexico, Mỹ và một số quốc gia tại châu Âu…”. Các tổ chức, kể cả như WB (Ngân hàng Thế giới) cũng dự kiến sẽ mua sản phẩm này đưa vào chương trình tài trợ cho các nước trên toàn thế giới.

Thông tin của WHO rất rõ ràng, vậy tại sao Bộ KH-CN không biết? Bộ Y tế cũng không biết, hay vì những lý do nào khác?

Bộ kit của Công ty Việt Á bắt đầu từ một “công trình khoa học” được Bộ KH-CN phê duyệt vào ngày 17/2/2020 và giao Học viện Quân y cùng Công ty Việt Á thực hiện. Rất nhanh chóng, ngày 3/3/2020, Bộ KH-CN đã nghiệm thu đề tài và đề nghị Bộ Y tế cấp phép lưu hành. Gần như ngay lập tức, chỉ đúng 1 ngày sau (tức ngày 4/3/2020), Bộ Y tế đã cấp phép?

Lẽ ra, với một sản phẩm quan trọng như vậy phải hết sức cẩn trọng trong việc cấp phép lưu hành. Nhưng không! Và cũng ngay sau đó bộ kit xét nghiệm của Công ty Việt Á được bán ồ ạt cho các CDC của 62 tỉnh, thành trong cả nước với giá cao ngất ngưỡng!

Câu hỏi đặt ra là, hiện nay dù cả nước đã cơ bản miễn dịch cộng đồng bằng vắc-xin phủ kín nhưng vì sao các ca mắc COVID-19 vẫn tiếp tục tăng, có liên quan gì đến chất lượng của việc xét nghiệm hay không?.

Có thể bạn quan tâm: