Tổng thống Thái Anh Văn đã đưa ra “Bốn điểm kiên trì” trong bài phát biểu của mình vào ngày Quốc khánh 10/10, và bà đã kiên quyết đáp trả các đợt tấn công văn hóa và đe dọa quân sự liên tiếp của Bắc Kinh. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đã lên tiếng và tuyên bố công khai trong cuộc họp báo thường kỳ vào ngày 12/10 rằng, “Đài Loan là một tỉnh của Trung Quốc”, đẩy tình hình ở eo biển Đài Loan và quan hệ Trung-Mỹ tới chỗ mang tính bước ngoặt.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã bố trí các phóng viên của hãng truyền thông nhà nước Tân Hoa xã đặt câu hỏi về vấn đề Đài Loan trong một cuộc họp báo thường kỳ. Ông Triệu Lập Kiên trả lời: “Hệ thống các cơ quan chuyên môn, và Ban thư ký Liên Hiệp Quốc nên tuân theo nguyên tắc ‘Một Trung Quốc’ và Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc trong bất kỳ công việc nào liên quan đến Đài Loan. Với tư cách là một tỉnh của Trung Quốc, Đài Loan không đủ điều kiện tham gia Liên Hiệp Quốc”.

Mặc dù bề ngoài ông Triệu đang trả lời các câu hỏi về việc Đài Loan gia nhập Liên Hiệp Quốc, nhưng nhìn chung người ta tin rằng đây là một thách thức đối với “Bốn điểm kiên trì” của Tổng thống Thái Anh Văn, trong đó điểm đầu tiên là khẳng định Trung Hoa Dân Quốc nhất quyết sẽ “không lệ thuộc vào Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa”.

Chuyên gia các vấn đề thời sự Giang Sâm Triết nhận xét rằng tuyên bố của ông Triệu Lập Kiên thực sự đã thách thức chính sách mơ hồ về “Một Trung Quốc” của Hoa Kỳ trong “Giao tiếp chung Hoa Kỳ-Trung Quốc”, chiến lang họ Triệu đã muốn giúp ông Tập, nhưng có lẽ sẽ thực sự thu hút một rắc rối lớn khác, vậy Hoa Kỳ sẽ làm gì?

Chuyên gia Giang Sâm Triết nói: “Hoa Kỳ không thể công nhận Đài Loan là một tỉnh của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hoa Kỳ thể hiện lập trường của mình như thế nào? Điều này tương đương với việc Bắc Kinh cố gắng buộc Hoa Kỳ làm rõ Chính sách Một Trung Quốc”.

Nói cách khác, sau khi Bắc Kinh bị Đài Loan khiêu khích, họ đã quăng ngọn lửa vào chính quyền Biden. Đây có thể được coi là một nước cờ dở của chính quyền Trung Quốc.

Vương Đan, giám đốc Viện nghiên cứu Đối thoại Trung Quốc và lãnh đạo của Phong trào Sinh viên 1989, đã đăng một bình luận vào ngày 12/10, nói rằng bài phát biểu của ông Tập Cận Bình tại lễ kỷ niệm Cách mạng Tân Hợi năm 1911 đã thể hiện sự rút lui sau 3 nước cờ sai lầm.

Ông Vương Đan liệt kê: ĐCSTQ đã gửi hơn 100 máy bay quân sự để uy hiếp người dân ở Đài Loan vào khoảng tháng 11, nhưng ngược lại, nó khơi dậy sự phẫn nộ của xã hội Đài Loan, khiến người dân không còn phản đối việc Đảng Dân Tiến tăng chi tiêu quân sự. Đây là nước cờ sai lầm đầu tiên của Tập Cận Bình. Thêm vào đó, sự đe dọa vũ lực của ĐCSTQ đã giúp Đảng Dân Tiến thoát khỏi tình trạng khó khăn do dịch bệnh gây ra và sẽ có lợi thế trong cuộc bầu cử năm 2024. Đây là nước cờ dở thứ hai của ông Tập. Bước thứ ba trong tính toán sai lầm của Tập Cận Bình là tình hình eo biển Đài Loan đe dọa lợi ích truyền thống của Hoa Kỳ và ảnh hưởng đến sự ổn định của toàn bộ khu vực Ấn Độ dương – Thái Bình Dương. Cộng đồng quốc tế không thể tránh xa vấn đề này. ĐCSTQ phát đi tín hiệu sử dụng vũ lực chống lại Đài Loan và cộng đồng quốc tế phải tăng cường ngăn chặn ý định của ĐCSTQ, điều này đã dẫn đến áp lực quốc tế chưa từng có đối với ĐCSTQ.

Như ông Vương Đan đã nói, ba nước cờ dở khiến Tập Cận Bình phải hạ giọng về vấn đề eo biển Đài Loan trong bài phát biểu hôm 10/10, nhưng Bộ Ngoại giao Trung Quốc sau đó lại công khai tuyên bố rằng Đài Loan là một tỉnh của Trung Quốc, điều này sẽ cắt đứt đường lui của ông Tập.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng chỉ ra rằng ông Tập Cận Bình hy vọng sẽ giải quyết được vấn đề Đài Loan trong nhiệm kỳ của mình, và khả năng cao là dân sự và quân sự sẽ song hành.