Khi các nước phương Tây tăng cường trừng phạt Nga, việc ĐCSTQ đứng về phía nào đã thu hút nhiều sự chú ý. Một quan chức cấp cao của Toà Bạch Ốc cho biết hôm thứ Sáu (25/3) rằng Trung Quốc có thể cung cấp một số hỗ trợ cho nền kinh tế Nga trong cuộc xâm lược Ukraina, nhưng sẽ ‘bắt cá hai tay’ để duy trì mối quan hệ kinh tế giữa Nga và phương Tây.

Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng Bắc Kinh sẽ phải gánh chịu hậu quả nếu Bắc Kinh hỗ trợ đáng kể cho cuộc chiến của Nga ở Ukraina, hoặc cung cấp cho Matxcơva một huyết mạch kinh tế khi đối mặt với các lệnh trừng phạt lớn của phương Tây.

Bà Mira Rapp-Hooper, Giám đốc phụ trách các vấn đề Ấn Độ – Thái Bình Dương tại Hội đồng An ninh Quốc gia Toà Bạch Ốc, cho biết trong một cuộc thảo luận trực tuyến hôm thứ Sáu rằng, trong khi quan hệ Trung-Nga không dễ bị phá vỡ, Bắc Kinh vẫn sẽ không thoải mái với một cuộc chiến do Tổng thống Nga Vladimir Putin tiến hành.

Bà Rapp-Hooper nói rằng họ khó có thể thấy một Matxcơva và Bắc Kinh “thống nhất hoàn toàn cởi mở”, Bắc Kinh sẽ không hoàn toàn thoải mái khi gánh vác gánh nặng chiến tranh của Nga. Nói cách khác, có thể thấy ĐCSTQ không muốn mất cả Nga và các nước phương Tây. Bà nói: “Có thể chúng ta sẽ tiếp tục nhận thấy mức độ hỗ trợ nào đó của Trung Quốc đối với nền kinh tế Nga, nhưng Bắc Kinh cũng sẽ cố gắng để duy trì mối quan hệ kinh tế với Liên minh châu Âu và đặc biệt là Hoa Kỳ”.

Vào tháng 2, ông Tập Cận Bình và ông Putin đã gặp nhau trong ngày khai mạc Thế vận hội Mùa đông Bắc Kinh và đưa ra một tuyên bố chung để báo hiệu với thế giới sự ủng hộ lẫn nhau giữa Trung Quốc và Nga. Tuyên bố có đoạn “Tình hữu nghị giữa hai nước không có giới hạn, và không có vùng cấm cho sự hợp tác”.

Ông Tần Cương (Qin Gang), đại sứ Trung Quốc tại Hoa Kỳ, đã đưa ra lời đính chính về mối quan hệ “hai không” trong một cuộc phỏng vấn với Đài truyền hình Phượng Hoàng (Phoenix TV) – kênh truyền thông nhà nước ĐCSTQ hôm thứ Tư (23/3). Ông nói rằng không có khu vực hạn chế cho hợp tác Trung-Nga, nhưng có một điểm mấu chốt. Điểm mấu chốt này “là Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế được công nhận rộng rãi và các quy phạm quốc tế cơ bản”.

Nhưng các chính phủ phương Tây đang đẩy nền kinh tế Nga ra khỏi hệ thống tài chính toàn cầu sau cuộc chiến của Nga, khiến các công ty quốc tế ngừng kinh doanh tại Nga, cắt đứt quan hệ với Nga và từ bỏ các khoản đầu tư.

Trung Quốc đã nhiều lần bày tỏ quan điểm phản đối các biện pháp trừng phạt, nói rằng các biện pháp trừng phạt không thể giải quyết được vấn đề và nhấn mạnh rằng Trung Quốc sẽ duy trì trao đổi kinh tế và thương mại bình thường với Nga.

Ông Biden đã tổ chức một cuộc hội đàm trực tuyến với ông Tập Cận Bình vào tuần trước. Hôm thứ Năm (24/3), ông Biden cho biết ông đã bảo đảm rằng ông Tập Cận Bình hiểu rõ hậu quả của việc hỗ trợ Nga xâm lược Ukraina, và Bắc Kinh cũng hiểu rằng tương lai kinh tế của Trung Quốc sẽ gắn chặt với phương Tây hơn là với Nga.

Đáp lại các lệnh trừng phạt gần đây đối với Nga, hãng thông tấn AP gần đây đưa tin rằng ĐCSTQ cho đến nay không đưa ra dấu hiệu nào cho thấy họ sẵn sàng hỗ trợ đáng kể cho Nga trước nguy cơ có thể gây nguy hiểm cho việc tiếp cận thị trường Hoa Kỳ và châu Âu. Ngay cả khi Bắc Kinh muốn nhập khẩu thêm khí đốt và hàng hóa khác của Nga thì khả năng hỗ trợ ông Putin cũng bị hạn chế.

Các chuyên gia cho rằng chính phủ của ông Tập có thể ủng hộ Nga ở một mức độ nào đó, nhưng sẽ không sẵn sàng công khai vi phạm các lệnh trừng phạt và trở thành đối tượng bị trừng phạt.

Ông Mark Williams, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á tại Capital Economics, cho biết: “Trung Quốc không muốn can dự và không muốn kết thúc bằng việc hỗ trợ Nga”.

Thương mại giữa Trung Quốc và Nga sẽ tăng lên 146,9 tỷ USD vào năm 2021, nhưng con số này chưa bằng 1/10 trong tổng số 1,6 nghìn tỷ USD thương mại của Trung Quốc với Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.

Tất cả phụ thuộc vào việc Trung Quốc có sẵn sàng mạo hiểm bị cấm vào các thị trường phương Tây để giúp Nga hay không, ông Williams nói, “Tôi không nghĩ họ sẽ làm như vậy”. Vì Trung Quốc không còn có thể tìm thấy một thị trường lớn như vậy nữa.

Theo The Epoch Times