Vương Nghị người được mệnh danh là ‘chiến lang’ trong lĩnh vực ngoại giao của chính quyền Trung Quốc, đã lên đường thăm 6 nước Trung Đông từ ngày 24 đến ngày 30 tháng Ba. 

Về vấn đề này, nhiều nhà phân tích cho rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang cố gắng sử dụng lợi ích kinh tế để đổi lấy sự ủng hộ từ các nước Trung Đông, đối với việc vi phạm nhân quyền của mình. Điều này đã làm dấy lên sự phản cảm từ người dân ở các nước Trung Đông, theo Epoch Times.

Chuyến thăm của Vương Nghị tới 6 nước Trung Đông diễn ra chỉ vài ngày sau cuộc hội đàm Mỹ-Trung tại Alaska vào ngày 18 và 19/3. Trong cuộc hội đàm, Vương Nghị và Dương Khiết Trì, đã có kiểu phát biểu gây chấn động quốc tế, và bị cáo buộc không tuân thủ các nghi thức ngoại giao thông thường.

Được biết, chuyến đi lần này Vương Nghị sẽ thăm chính thức sáu nước Trung Đông gồm: Ả Rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Bahrain ở Trung Đông, đồng thời có chuyến thăm và làm việc tại Oman.

Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, ngày 1/4 đã có bình luận về việc Vương Nghị đến thăm 6 nước Trung Đông trong 6 ngày, đã lập kỷ lục các quốc gia Trung Đông được các bộ trưởng ngoại giao của ĐCSTQ đến thăm nhiều nhất tại một thời điểm.

Báo cáo còn dẫn lời các nhà phân tích nói rằng, động thái của ĐCSTQ là nhằm thách thức ảnh hưởng của Mỹ ở Trung Đông và trao đổi lợi ích kinh tế để đổi lấy sự ủng hộ của các nước đối với các vấn đề vi phạm nhân quyền của ĐCSTQ, tuy nhiên những nỗ lực này có thể chẳng mang lại kết quả gì.

ĐCSTQ dùng lợi ích kinh tế để đổi lấy lợi ích chính trị

Theo trang web chính thức của Bộ Ngoại giao ĐCSTQ, Vương Nghị đã có tuyên bố tại 6 nước Trung Đông rằng: ĐCSTQ sẽ “không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia này”.

Nathan Vest, một chuyên gia về tổ chức nghiên cứu quốc tế RAND, nói với VOA: “Các nước có hồ sơ nhân quyền kém như Ả Rập Xê-út, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ đánh giá cao cách tiếp cận này của ĐCSTQ, tuy nhiên Bắc Kinh cũng hy vọng rằng cách tiếp cận này là có đi có lại. Ví dụ như việc Bắc Kinh trấn áp người Duy Ngô Nhĩ. 

Ngoài ra, sáu quốc gia mà Vương Nghị đến thăm lần này đều đã tham gia dự án “Một vành đai, một con đường” của ĐCSTQ. Theo trang web của Bộ Ngoại giao ĐCSTQ, sáu nước Trung Đông này đã “chúc mừng kỷ niệm 100 năm ngày thành lập ĐCSTQ” và “ủng hộ Trung Quốc (ĐCSTQ) đăng cai tổ chức Thế vận hội Mùa Đông”.

Ngoài ra, mỗi năm ĐCSTQ đều nhập khẩu một lượng dầu lớn từ các các nước Trung Đông và Trung Quốc chính là đối tác thương mại lớn nhất của các nước Ả Rập vào năm 2020.

Các chuyên gia cho rằng, ĐCSTQ với ý định mở rộng tầm ảnh hưởng ở Trung Đông nhưng chủ yếu dựa vào trình độ kinh tế, xét về lâu dài, nó khó có thể làm lung lay nền tảng sâu xa của Mỹ ở Trung Đông. Trong những năm qua, Mỹ đã đầu tư rất nhiều vào việc chống lại các tổ chức cực đoan và bảo vệ quyền tự do hàng hải trong khu vực.

ĐCSTQ không có lợi thế trong việc lôi kéo các nước Trung Đông

Được biết, vào ngày 27/3, Vương Nghị đã ký một thỏa thuận 25 năm với Iran liên quan đến hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, năng lượng và an ninh. Nhiều phương tiện truyền thông trích dẫn nội dung của dự thảo thỏa thuận cho thấy ĐCSTQ đồng ý đầu tư 400 tỷ USD vào Iran trong vòng 25 năm, đổi lại ĐCSTQ sẽ có được nguồn cung dầu ổn định của Iran.

Tuy nhiên, cả hai bên đều không công bố chi tiết cụ thể về thỏa thuận này cho công chúng.

Theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới, đầu tư trực tiếp nước ngoài của Iran vào năm 2019 đã giảm xuống còn 1,5 tỷ USD. Trong khi thỏa thuận ký với Trung Quốc (ĐCSTQ) lần này, Iran đã yêu cầu ĐCSTQ phải cung cấp 16 tỷ USD mỗi năm cho họ.

BBC đưa tin vào ngày 29/3, theo dự thảo, ĐCSTQ sẽ tăng vốn đầu tư vào các lĩnh vực như: Năng lượng, ngân hàng, viễn thông, cảng, đường sắt và nông nghiệp của Iran, bao gồm cả việc thành lập đảo Qeshm ở Vịnh Ba Tư, thành phố 5G và xây dựng đường tàu điện ngầm ở nhiều thành phố.

Robin Mills, giám đốc điều hành của Kalmar Energy, một công ty tư vấn ở Dubai, nói với VOA: “Chừng nào các lệnh trừng phạt của Mỹ vẫn còn, đầu tư của Trung Quốc vào Iran sẽ tiếp tục bị hạn chế. Nếu các lệnh trừng phạt của Mỹ được nới lỏng, thì ĐCSTQ sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các nhà đầu tư châu Âu, Ấn Độ và các nhà đầu tư khác ở Iran”.

Từ Khóa: