Trong một quyết định lịch sử, hôm thứ Ba (19/1), Hoa Kỳ đã chính thức tuyên bố Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang thực hiện hành vi diệt chủng đối với người Duy Ngô Nhĩ, một nhóm dân tộc thiểu số theo đạo Hồi sống ở tỉnh Tân Cương, Trung Quốc, theo Axios.

Sau các cuộc điều tra về việc ĐCSTQ sử dụng hình thức bỏ tù hàng loạt hơn 1 triệu người Duy Ngô Nhĩ, bắt họ lao động cưỡng bức, cưỡng bức triệt sản, tra tấn và áp đặt các giới hạn về tự do tôn giáo, tự do ngôn luận và tự do đi lại, Ngoại trưởng Mike Pompeo đã tuyên bố rằng Hoa Kỳ đánh giá dứt khoát và dán nhãn những hành động này của ĐCSTQ là “tội ác chống lại loài người” và “diệt chủng”.

“Sau khi xem xét cẩn thận các dữ kiện có sẵn, tôi đã xác định rằng kể từ ít nhất là tháng 3 năm 2017, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, dưới sự chỉ đạo và kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), đã thực hiện các tội ác chống lại loài người, cũng như Người Duy Ngô Nhĩ Hồi giáo và các thành viên khác của các nhóm dân tộc thiểu số và tôn giáo ở Tân Cương”, ông Pompeo nói trong một tuyên bố, theo Axios.

Một quan chức cấp cao khác của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết “những chỉ định này là rất hiếm” và “không được chính phủ xem nhẹ”, nhưng hành động bắt buộc sau khi đối xử với người Duy Ngô Nhĩ đã thể hiện “sự sỉ nhục đối với người dân Trung Quốc và thế giới văn minh”.

Một quan chức cũng lưu ý rằng trong khi Trung Quốc cố gắng “thể hiện mình là một quốc gia tuân thủ quy tắc bình thường trong khi trên thực tế họ làm mọi thứ ngược lại, cho dù đó là Hồng Kông, Biển Đông hay bạn [có thể] đặt tên cho nó”, biên tập viên Emily Jashinsky cho biết trong tweet của cô.

Theo tuyên bố này, ông Pompeo kêu gọi Trung Quốc “ngay lập tức trả tự do cho tất cả những người bị giam giữ tùy tiện” cũng như “bãi bỏ… mọi sự tra tấn và ngược đãi” đối với người Duy Ngô Nhĩ. Bộ trưởng sắp mãn nhiệm cũng yêu cầu sự hỗ trợ của các quốc gia khác để “tăng cường trách nhiệm giải trình cho những người chịu trách nhiệm về những hành động tàn bạo này”.

Nghị quyết “lưỡng đảng”, được công bố chỉ một ngày trước khi Tổng thống Donald Trump rời nhiệm sở, sau nhiều năm tranh luận về cách gắn nhãn và giải quyết các hành động của Trung Quốc ở tỉnh Tân Cương. Các quan chức Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lưu ý rằng hầu hết thông tin đến từ “thông tin nguồn mở”, với “các bước bổ sung” được thực hiện để xác minh.

Ông Pompeo cũng cho thấy ý định của bộ là “tiếp tục điều tra và thu thập thông tin liên quan về những hành động tàn bạo đang diễn ra ở Tân Cương, và cung cấp bằng chứng này cho các cơ quan chức năng và cộng đồng quốc tế trong phạm vi luật pháp cho phép”.

Salih Hudayar, Thủ tướng Chính phủ lưu vong Đông Turkistan, ca ngợi thông báo này, đồng thời kêu gọi các chính phủ khác và chính quyền sắp tới của Biden cùng tham gia hành động chống lại ĐCSTQ.

Trong khi các quan chức ĐCSTQ và các cơ quan tuyên truyền của Trung Quốc tiếp tục phủ nhận rằng họ đang nhắm mục tiêu vào nhóm thiểu số Hồi giáo, thì Hoa Kỳ đã có hành động chống lại chế độ này. Trước đó, Hoa Kỳ đã cấm nhập khẩu một số sản phẩm có nguồn gốc từ Tân Cương và thậm chí đưa vào danh sách đen một số công ty Trung Quốc vì đã vi phạm.

Một số công ty Mỹ như Nike, Coca-Cola và Apple gần đây đã bị tẩy chay sau khi vận động hành lang để phản đối Đạo luật Phòng chống Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ, một dự luật cấm nhập khẩu sản phẩm được sản xuất tại Trung Quốc sử dụng lao động cưỡng bức. Dự luật được thông qua tại Hạ viện Hoa Kỳ với sự ủng hộ của lưỡng đảng (tỷ lệ đồng ý/phản đối là 406-3) và đang chờ Thượng viện thông qua.