Các dân biểu của Đảng Dân chủ tại Hạ viện Hoa Kỳ đã đệ trình một bản luận tội dài 80 trang vào ngày 2/2, yêu cầu cựu Tổng thống Donald Trump phải bị kết án. Đội ngũ luật sư bào chữa của ông Trump cũng đã đệ trình một lập luận phản bác rằng bản luận tội là vi hiến và ông Trump không có tội, cũng như cáo buộc phải được hủy bỏ.

Hạ viện đã thông qua bản luận tội vào tháng trước, cáo buộc cựu Tổng thống Trump xúi giục một đám đông tấn công Điện Capitol vào ngày 6/1. Ông Trump đã trở thành tổng thống duy nhất trong lịch sử Hoa Kỳ bị luận tội hai lần theo đề xuất của Hạ viện do đảng Dân chủ nắm giữ.

Hạ viện bị nghi ngờ viện dẫn có chọn lọc bằng chứng chống lại ông Trump

“Sau nhiều tháng tung tin dối trá rằng ông đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử năm 2020, trước và vào ngày 6/1/2021, Tổng thống Trump đã triệu tập, tập hợp và kích động đám đông tấn công Điện Capitol. Ba cảnh sát và bốn người khác đã thiệt mạng. [Bạo loạn] đã đe dọa phó tổng thống và Quốc hội, đồng thời tạm dừng thành công công việc kiểm phiếu của Cử tri đoàn”, dân biểu luận tội của Đảng Dân chủ viết trong một tuyên bố chung, theo Epoch Times.

Biên bản cũng liệt kê một số bài phát biểu của ông Trump tại Washington vào ngày 6/1 như một bằng chứng về sự xúi giục của ông. Ví dụ, tài liệu luận tội nói rằng Trump đã nói với những người ủng hộ của mình rằng “hãy chiến đấu như [trận chiến] ở địa ngục, ]nếu không] các bạn sẽ không còn tổ quốc nữa”.

Tuy nhiên, theo phóng viên tường thuật của Epoch Times, biên bản trích bài phát biểu của ông Trump cũng có vấn đề về việc sử dụng có chọn lọc. Ví dụ, họ đã dẫn lời Trump nói: “Các bạn sẽ không bao giờ lấy lại đất nước của chúng ta bằng sự yếu kém. Các bạn phải thể hiện sức mạnh, và bạn phải mạnh mẽ”.

Tuy nhiên, bản luận tội không đề cập đến câu nói trước đó của ông Trump, câu này ông nói cho các thành viên Quốc hội đang chuẩn bị thách thức kết quả bầu cử chứ không phải cho những người có mặt tại cuộc họp.

Theo bản ghi lại bài phát biểu trước công chúng của Trump vào ngày 6/1, bối cảnh phát biểu của ông như sau: “Tôi biết rằng mọi người ở đây sẽ sớm diễn hành về phía Điện Capitol và đưa ra tiếng nói của bạn một cách hòa bình và yêu nước … Tôi nghĩ ngay tại đây, chúng ta sẽ đến Điện Capitol, chúng ta sẽ cổ vũ cho các thượng nghị sĩ dũng cảm và các nam nữ dân biểu, (nhưng) chúng ta có thể không cổ vũ cho một số người trong số họ. Bởi vì các vị sẽ không thể sử dụng sự yếu đuối để giành lại đất nước của mình. Các vị phải thể hiện sức mạnh, phải mạnh mẽ. Chúng tôi đến để yêu cầu Quốc hội làm điều đúng đắn, và chỉ tính những lá phiếu hợp pháp”.

Hạ viện lập luận việc luận tội tổng thống sắp mãn nhiệm không vi hiến

Bản ghi nhớ luận tội dài 80 trang do Hạ viện đệ trình hôm thứ Ba (2/2 theo giờ Mỹ) cũng trình bày lập luận tại sao phiên tòa luận tội tổng thống sắp mãn nhiệm (dân sự) là hợp hiến.

Câu hỏi được các thượng nghị sĩ đặt ra nhiều nhất là liệu có vi hiến không khi luận tội tổng thống sắp mãn nhiệm, các quan chức sau khi rời nhiệm sở. Đảng Dân chủ cũng trích dẫn ví dụ về các cựu quan chức bị xét xử trong lịch sử Anh và thuộc địa.

“Với tư cách là những nhà cách mạng lật đổ nhà vua, những người xây dựng hiến pháp đã cam kết bảo vệ nền cộng hòa non trẻ của họ khỏi sự lạm quyền. Dựa trên lịch sử luận tội ở các tiểu bang thời kỳ đầu của Anh và Mỹ, họ tin rằng những cựu quan chức như Tổng thống Trump có thể rõ ràng đã bị luận tội và thẩm vấn vì những trọng tội và hành vi của mình”, biên bản luận tội của Hạ viện viết.

Các luật sư của ông Trump cho rằng các bài phát biểu trước công chúng được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất

Đội ngũ luật sư bào chữa luận tội của ông Trump đã lần lượt bác bỏ các điều khoản của Hạ viện. Các luật sư tuyên bố rằng trước hết, việc luận tội một cựu tổng thống là vi hiến và kêu gọi Thượng viện bỏ cáo buộc. Thứ hai, những kẻ bạo loạn đã lên kế hoạch xông vào Điện Capitol trước bài phát biểu của Trump. Nếu Thượng viện kết tội Trump, điều đó sẽ tạo tiền lệ và có thể hạn chế nghiêm trọng bài phát biểu chính trị trong tương lai. Thứ ba, ông Trump luôn đứng ở lập trường lên án bạo lực.

Đội ngũ luật sư đã bác bỏ luận điểm của các dân biểu của Hạ viện, nói rằng việc ông Trump “chiến đấu đến cùng” không liên quan gì đến các hành động bạo lực ở Điện Capitol. Điều này được chứng minh qua các đoạn ghi âm bài phát biểu.

Các luật sư nhấn mạnh rằng bài phát biểu của Trump tại cuộc biểu tình vào ngày 6/1 được bảo vệ bởi “Tu chính án thứ nhất” của Hiến pháp.

David Schoen, luật sư chính cho cuộc tranh luận luận tội cho biết, “Tổng thống Trump đã lên án bạo lực. Hãy đọc bài phát biểu của ông ấy. Ông ấy kêu gọi hòa bình”.

Thượng viện có thể kêu gọi các nhân chứng kéo dài thời gian xét xử

Đảng Cộng hòa không hài lòng với trường hợp luận tội vội vàng do đảng Dân chủ dẫn đầu và tin rằng ông Trump đã bị luận tội mà không trải qua thủ tục hợp lệ – không có phiên điều trần chính thức, không có bằng chứng, không có nhân chứng và không có thẩm tra chéo.

Tương tự, Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát đã gửi hồ sơ luận tội thứ hai lên Thượng viện trong vòng chưa đầy hai tuần.

“Bản luận tội này được Hạ viện đề xuất với tốc độ chưa từng có và quy trình được đơn giản hóa nhất”, Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Mitch McConnell nói công khai vào tháng trước.

Thành viên của Ủy ban Tư pháp Thượng viện, ông Lindsey Graham đã cảnh báo các thành viên Đảng Dân chủ vào thứ Hai (1/2) và không phản đối việc kêu gọi các nhân chứng trong phiên tòa luận tội, đòng thời có thể yêu cầu FBI làm chứng và gia hạn luận tội.

“Nếu các vị muốn mở hộp, chúng tôi muốn FBI bước vào và để họ cho chúng ta biết mọi người đã lên kế hoạch cho cuộc tấn công như thế nào và điều gì đã xảy ra với an ninh của Điện Capitol. Hãy gọi một nhân chứng, sau đó bạn sẽ mở được chiếc hộp Pandora”, ông nói.

Theo quy định của Thượng viện, chỉ cần phiên tòa luận tội bắt đầu, Thượng viện về cơ bản phải dừng tất cả các công việc khác đang tiến hành. Ông Graham theo đó đã từ chối yêu cầu của Thượng nghị sĩ Dân chủ Dick Durbin về việc thông qua cho ứng cử viên Tổng Chưởng lý Merrick Garland được đề cử cho Tổng thống Biden vào ngày 8/2 sắp tới.

Ông Patrick Leahy sẽ tạm thời thay thế Thẩm phán Tối cao Pháp viện John Roberts chủ trì phiên tòa luận tội ông Trump. Phiên tòa chính thức sẽ bắt đầu vào ngày 8/2.

Trong quá trình xét xử, đại diện của các thành viên do Hạ viện bầu ra có trách nhiệm đệ đơn kiện cựu Tổng thống Trump và nhóm pháp lý của ông Trump sẽ bảo vệ vụ việc, với các thượng nghị sĩ làm bồi thẩm viên. Toàn bộ quá trình luận tội diễn ra trong một thời gian dài, và việc bào chữa và thẩm vấn sẽ được sắp xếp sáu ngày một tuần, tối đa từ sáu đến tám tuần.

Theo hiến pháp, cần phải có 2/3 số phiếu tán thành của Thượng viện để quyết định có kết tội hay không.

Mặc dù hiện tại không có số liệu rõ ràng cho thấy có bao nhiêu thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa sẽ đồng ý với cáo buộc luận tội ông Trump, dựa trên tổng số phiếu bầu của Hạ viện và mô hình 50-50 mới của Thượng viện, cần phải đạt được một số phiếu nhất định của các đảng viên Cộng hòa tại Thượng viện. Nhưng xác suất kết tội cựu Tổng thống Trump vẫn cực kỳ thấp.

Bốn mươi lăm thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu cho một nghị quyết vào tháng trước, tuyên bố rằng phiên tòa luận tội của Thượng viện đã vi phạm các thủ tục hiến pháp vì ông Trump không còn là tổng thống. Đảng Dân chủ cần nhận được sự chấp thuận của 17 thành viên Đảng Cộng hòa để đảm bảo rằng ông Trump cuối cùng bị kết tội. Hiện tại, họ có tối đa 5 phiếu bầu.