Ngay cả khi quan hệ căng thẳng Trung Quốc – Hoa Kỳ tăng cao ngất ngưởng, có một nỗ lực đang diễn ra để làm cho ngày quốc khánh Trung Quốc trở thành ngày “China Day” – ở New York.

Báo Diplomat cho biết, cơ quan lập pháp bang New York có nhiều kết nối với chính phủ ĐCSTQ, cả trực tiếp thông qua Tổng Lãnh sự quán và gián tiếp thông qua các nhóm Mặt trận Thống nhất.

Những mối quan hệ đó lên đến đỉnh điểm là nỗ lực liên tục để biến ngày Quốc khánh của Trung Quốc, ngày 1/10 trở thành một ngày lễ ở bang New York.

Trong hai năm qua, một nhóm các nhà lập pháp ở New York đã tìm cách để thông qua một dự luật tuyên bố “Ngày 1/10, Ngày Trung Quốc, một ngày nghỉ lễ” ở bang này. 

Dự luật A08892 lần đầu tiên được giới thiệu vào ngày 30/12/2019 bởi Ủy viên Hội đồng lập pháp William Colton và được đồng bảo trợ bởi các thành viên của hội đồng, bao gồm Nader Sayegh, Ellen Jaffee, Peter Lawrence, và nữ ủy viên Vivian Cook.

Vào ngày 1/2/2021, dự luật A04061, với cùng mục đích, được Colton và Sayegh giới thiệu lần nữa, và Cook vẫn có vai trò là nhà tài trợ. Tuy nhiên, dự luật không liệt kê Jaffee và Lawrence là nhà tài trợ nữa vì hai người này đã rời văn phòng. 

A04061 đã không đạt được tiến bộ hơn nữa kể từ khi nó được chuyển đến Ủy ban Hoạt động của Chính phủ, nhưng Colton có kế hoạch tiếp tục thúc đẩy nó về phía trước. 

Để biện minh cho dự luật Ngày Trung Quốc, Colton viết: “Người nhập cư Trung Quốc và người Mỹ gốc Hoa đã đóng góp đáng kể vào sự thịnh vượng của tiểu bang và quốc gia của chúng ta. Khi dân số Trung Quốc tiếp tục tăng và có những đóng góp đáng kể cho xã hội của chúng ta, điều quan trọng là chúng ta phải kỷ niệm Ngày Trung Quốc ở bang New York”.

Quyết định công nhận người Mỹ gốc Hoa thông qua một kỳ nghỉ lễ được gắn với Ngày quốc khánh của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa chứ không phải là một ngày lễ khác có ý nghĩa quan trọng hơn đối với người Hoa trên toàn thế giới (chẳng hạn như Tết Nguyên đán – vốn đã là ngày nghỉ học công cộng ở thành phố New York) đã đặt ra những câu hỏi.

Tuy nhiên, dung hợp giữa bản sắc dân tộc Trung Hoa với nhà nước CHND Trung Hoa là một chiến thuật đặc trưng của Mặt trận thống nhất của ĐCSTQ.

Liên kết của Colton với nhà nước Trung Quốc là như thế nào?

Nếu không có phản hồi trực tiếp từ chính các nhà lập pháp, quyền truy cập vào hồ sơ nội bộ về thư từ, hoặc tài khoản trực tiếp của những người tham gia vào quá trình này, rất khó để tìm hiểu đầy đủ các động lực đằng sau dự luật “Ngày Trung Quốc” đang chờ xử lý tại Quốc hội bang New York. 

Tuy nhiên, ông Colton, người được hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc China News Service mô tả là “có nguồn gốc sâu xa và được công nhận rộng rãi trong cộng đồng Trung Quốc”, có lịch sử làm việc lâu dài với các nhóm ủng hộ nhà nước Trung Quốc. 

Đáng chú ý nhất là Colton có mối quan hệ lâu dài với John S. Chan, một cá nhân quan trọng có vai trò trong các hoạt động của Mặt trận Thống nhất của Trung Quốc.

Chan đã tổ chức nhiều cuộc gây quỹ tranh cử cho Colton, một vài cuộc gây quỹ trong số đó có sự phối hợp với Mặt trận thống nhất. 

Lấy ví dụ, vào năm 2016, khi Colton vận động tái tranh cử, Chan đã tổ chức tại nhà hàng của mình một “cuộc gây quỹ lớn đã thu về hơn 30.000 đô la”, và “thu hút hơn 300 người chủ yếu là người Mỹ gốc Hoa từ khắp thành phố New York”. 

Vào năm 2019, Chan tổ chức đợt gây quỹ khác cho Colton tại nhà hàng của Chan với gần 100 người tham dự, cũng chủ yếu là người Mỹ gốc Hoa. Chan ca ngợi Colton là “một người bạn cũ và bạn tốt của người Mỹ gốc Hoa”, kêu gọi những người có mặt tham dự bỏ phiếu và giúp Cotton thắng cử thêm một nhiệm kỳ nữa. 

Gần đây nhất, vào tháng 9 năm nay, Chan tổ chức thêm một đợt gây quỹ nữa cho Colton cũng với sự tham dự của nhiều người Mỹ gốc Hoa. Chan nói “trong số tất cả các quan chức được bầu không phải là người gốc Á, Colton là một trong những người ủng hộ người Mỹ gốc Hoa nhiều nhất, chúng ta phải bảo vệ ông ấy thật tốt.”

Colton cũng thường xuyên giao thiệp với các nhà ngoại giao của ĐCSTQ. Ông đã trao chứng chỉ tuyên dương Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại New York Peng Keyu trước khi ông ta trở về Trung Quốc vào năm 2011. Peng Keyu là người đã thừa nhận rằng vào năm 2008 ông ta đã giúp xúi giục kích động các cuộc tấn công chống lại các học viên của nhóm tín ngưỡng bị đàn áp Pháp Luân Công ở quận Queens.

Colton đã phát biểu chào đón Tổng lãnh sự quán Trung Quốc Chương Khởi Nguyệt ở New York vào năm 2015 tại thành phố Albany, thủ phủ của bang. Colton gặp Chương vào năm 2016 và một lần nữa hoan nghênh Chương và phái đoàn của bà đã tổ chức sự kiện Ngày Trung Quốc đầu tiên tại thành phố thủ phủ vào năm 2017. 

Colton cũng là khách mời thường xuyên của lễ hội Trung thu hàng năm ở Brooklyn và các lễ kỷ niệm ngày quốc khánh CHND Trung Hoa do các nhóm Mặt trận thống nhất tổ chức (các lễ này luôn bao gồm lễ kéo cờ CHND Trung Hoa, như trong các năm 2017, 2018) và phát biểu trong các năm 2017, 2018. Năm nay, ông đã tham dự nhiều lễ kỷ niệm và đồng tổ chức một trong số các lễ kỷ niệm đó với Thượng nghị sĩ Sanders.

Vào ngày 3/10/2021, Cotton cho biết: “Ngày 1/10 là Ngày Trung Quốc, đó là một ngày kỷ niệm lớn trên khắp các vùng biển ở Trung Quốc đại lục và đó là một ngày quan trọng để tất cả chúng ta công nhận và ăn mừng, bởi vì chúng ta kỷ niệm các ngày lễ của nhau, chúng ta tôn vinh truyền thống của nhau, và bằng cách làm đó, chúng ta xích lại gần nhau hơn để thực hiện những việc cần làm”.

Trong lời khai năm 2019 của mình trước Ủy ban Lựa chọn Thường trực Tình báo của Hạ viện Hoa Kỳ, Peter Mattis, khi đó là một nhà nghiên cứu Trung Quốc – đã giải thích rằng, ảnh hưởng chính trị của Bắc Kinh và các hoạt động của Mặt trận Thống nhất đã gây hại cho các quốc gia dân chủ.

Các động lực đằng sau quy trình lập pháp của các biện pháp liên quan đến Trung Quốc ở bang New York này cho thấy chiều sâu và hiệu quả của các hoạt động gây ảnh hưởng cấp địa phương của Bắc Kinh, được thực hiện bằng cách áp dụng các chiến thuật gieo rắc chia rẽ trong các cấp chính quyền và thúc đẩy sự đoàn kết ủng hộ ĐCSTQ giữa các cộng đồng người Mỹ gốc Hoa. 

Các cá nhân tham gia vào công tác Mặt trận Thống nhất ở nước ngoài đã tự thiết lập bản thân là những nhà lãnh đạo trong cộng đồng người Mỹ gốc Hoa ở New York, làm mờ ranh giới giữa các hoạt động gây ảnh hưởng chính trị và các hoạt động độc lập của công dân.

Tuy nhiên, những chuyển động này ở New York chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. 

Chính phủ Trung Quốc có lịch sử không chỉ khuyến khích sự ra đời của các nghị quyết ủng hộ CHND Trung Hoa, cả trực tiếp thông qua các đại diện ngoại giao và gián tiếp thông qua các nhánh của Mặt trận Thống nhất, mà còn can thiệp hoặc cản trở quá trình dân chủ của các biện pháp lập pháp nhà nước của quốc gia sở tại.

Các hoạt động của ĐCSTQ ở Hoa Kỳ đã đặt ra những lo ngại về các ảnh hưởng tiềm tàng của đảng-nhà nước Trung Quốc đối với và sự can thiệp vào các cơ quan lập pháp tiểu bang ở Hoa Kỳ.