Ngoại trưởng các nước trong “Bộ tứ kim cương” – gồm  Mỹ, Nhật, Ấn Độ và Úc – đã tập trung tại Tokyo hôm thứ Ba (26/10) để hội đàm và nhất trí tổ chức cuộc họp thường niên mỗi năm một lần, tờ Nikkei Asia cho biết.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói với Nikkei rằng ông muốn chính thức hóa và có khả năng mở rộng đối thoại an ninh trong nhóm Bộ tứ.

“Với tư cách là đối tác trong Bộ tứ này, điều quan trọng hơn hết là chúng ta phải hợp tác để bảo vệ người dân và các đối tác của mình khỏi sự lợi dụng, tham nhũng và cưỡng bức của ĐCSTQ”, ông Pompeo nói trong bài phát biểu trước cuộc họp, cáo buộc Đảng Cộng sản Trung Quốc che đậy. Điều đó càng làm trầm trọng thêm đại dịch virus corona.

Ông Pompeo gọi tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương là một mục tiêu chung. Ông đề cập đến các vấn đề xung quanh Biển Đông, Biển Hoa Đông và quan hệ xuyên eo biển giữa Đài Loan và Trung Quốc đại lục.

Bộ tứ (Quad) được thành lập như là cốt lõi của một mạng lưới hợp tác kinh tế và an ninh được hình dung trong khu vực, với mục tiêu chung là đối phó với một Trung Quốc đang trỗi dậy.

“Bốn nước chia sẻ mục tiêu củng cố trật tự quốc tế tự do và cởi mở” dựa trên các giá trị và quy tắc cơ bản như dân chủ và pháp quyền, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết.

Ngoại trưởng Australia Marise Payne gọi cuộc họp là một “bước quan trọng trong quá trình tiếp tục phát triển của Bộ tứ”, đồng thời nói thêm rằng Canberra không có đối tác nào quan trọng hơn Tokyo, Washington và New Delhi trong việc can dự vào khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Người đồng cấp Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar cho biết thế giới ngày nay “khác biệt đáng kể so với những gì chúng ta gặp nhau vào năm ngoái tại New York hồi tháng 9”.

Ông Jaishankar nói thêm: “Giờ đây, các sự kiện trong năm nay đã chứng minh rõ ràng rằng việc các quốc gia có cùng chí hướng phải phối hợp ứng phó với những thách thức khác nhau mà đại dịch mang lại như thế nào.

Sự ngờ vực đối với Trung Quốc đang ngày càng gia tăng ở cả bốn quốc gia do phản ứng ban đầu của Bắc Kinh đối với đại dịch Covid-19 và chiến dịch trấn áp Hồng Kông.

Bộ tứ đã và đang hợp tác chặt chẽ hơn trong các vấn đề an ninh. Nhật Bản và Ấn Độ đã ký kết một thỏa thuận vào tháng trước cho phép họ chia sẻ nguồn cung quân sự và hỗ trợ hậu cần, và Ấn Độ và Australia đã ký một thỏa thuận tương tự vào tháng Sáu. Australia đã bày tỏ mong muốn được tham gia cuộc tập trận hải quân chung Malabar năm nay, một sự kiện thường niên do Mỹ, Ấn Độ và Nhật Bản tổ chức.

Washington tiếp tục xung đột với Bắc Kinh về thương mại và an ninh. Trong khi Canberra đã nỗ lực để duy trì các mối quan hệ thương mại và an ninh cân bằng, thì đại dịch coronavirus đã khơi dậy tình cảm chống Trung Quốc ở đó. Mối quan hệ của New Delhi với Bắc Kinh đã xấu đi trong bối cảnh xung đột biên giới ở dãy Himalaya đang bùng phát trở lại.

Thủ tướng Nhật Yoshihide Suga khẳng định ý định thúc đẩy Nhật Bản xây dựng một “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và cởi mở” tại cuộc gặp hôm thứ Ba với các nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ, Ấn Độ và Australia.

Ông Suga cho biết, khái niệm Ấn Độ – Thái Bình Dương “là một tầm nhìn về hòa bình và thịnh vượng của khu vực đã được công nhận rộng rãi trong toàn cộng đồng quốc tế”. “Chính sách cơ bản của chính phủ tôi là đảm bảo rằng chúng tôi sẽ tiến lên với nó.”Sự tập hợp của các bộ trưởng Quad đánh dấu cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của Suga với các quan chức nước ngoài cấp nội các kể từ khi nhậm chức. Tân thủ tướng sẽ thăm Việt Nam và Indonesia trong tháng này trong chuyến công du nước ngoài chính thức đầu tiên.