Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã thông báo với Nghị viện hôm thứ Ba (10/11) rằng Bộ đã phê duyệt hơn 23 tỷ đô la Mỹ bán vũ khí cho Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), động thái này được giới quan sát đánh giá là một phần thưởng cho quốc gia Vùng vịnh vì đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel, theo Nikkei Asia.

Ông Pompeo cũng thông báo rằng ông Keith Krach, thứ trưởng ngoại giao phụ trách tăng trưởng kinh tế, năng lượng và môi trường, sẽ chuẩn bị một cuộc đối thoại kinh tế song phương với Đài Loan vào ngày 20/11, bổ sung vào danh sách các hành động gần đây của chính quyền thể hiện sự ủng hộ của Mỹ đối với hòn đảo – và điều này chắc chắn sẽ khiến Trung Quốc tức giận. 

Hai động thái lớn diễn ra một ngày sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper bị sa thải, báo hiệu rằng Tổng thống Donald Trump và trợ lý thân cận Pompeo muốn đóng dấu ngoại giao trước Ngày Nhậm chức vào ngày 20 tháng 1.

Trong những trường hợp bình thường, những bước đi như vậy có thể bị dán nhãn là “lame-duck (vịt què)”, một từ lóng ở Mỹ thường được dùng trong ngữ cảnh chính trị để chỉ một quan chức được bầu lên đang trong giai đoạn cuối nhiệm kỳ, ít khả năng tiếp tục đảm nhận vị trí đó trong nhiệm kỳ mới và không có nhiều ảnh hưởng đến chính sách của bộ máy hiện tại.

Nhưng đó không phải là tình trạng hiện nay.

Ông Pompeo đã nói trong một cuộc họp báo hôm thứ Ba khi dự đoán rằng “sẽ có một sự chuyển đổi suôn sẻ sang một chính quyền TT Trump thứ hai.”

Ông Pompeo đã thông báo rằng ông sẽ bắt đầu công du bảy quốc gia từ thứ Sáu, thăm Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ, Georgia, Israel, Qatar, UAE và Ả rập Saudi. Các chặng dừng ở Israel và UAE nhằm mục đích làm nổi bật thương vụ lịch sử của họ. Ả Rập Saudi, dù không thiết lập mối quan hệ chính thức với Israel, nhưng đã chúc may mắn cho động thái của UAE.

Cả hai việc bán vũ khí cho UAE và các cuộc đàm phán kinh tế với Đài Loan đều là những vấn đề gây tranh cãi.

Các vũ khí mà Mỹ dự định bán cho UAE bao gồm tới 50 chiến đấu cơ f-35A và lên tới 18 máy bay không người lái MQ-9B, cũng như tên lửa, bom và phần mềm quân sự.

“Chúng tôi tiếp tục xem xét việc bán vũ khí trên toàn thế giới, bao gồm cả cho những người bạn và đối tác quan trọng của chúng tôi ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, và chúng tôi tự tin có thể cung cấp cho họ các hệ thống vũ khí đảm bảo an ninh cho họ và thực hiện các công việc mà tất cả chúng tôi cần phải làm để chống lại mối đe dọa từ Cộng hòa Hồi giáo Iran”, ông Pompeo nói.

Bất chấp bước đột phá ngoại giao với UAE, Israel đã phản đối việc bán F-35A vì cho rằng nó có thể làm thay đổi cán cân quyền lực ở một khu vực nguy hiểm.

Các cuộc đàm phán kinh tế với Đài Loan, được gọi là Đối thoại Đối tác Kinh tế Thịnh vượng, sẽ được tổ chức tại Washington và sẽ có đại diện phía Đài Loan là Chen Chern-chyi, Thứ trưởng Bộ Kinh tế.

Ông Pompeo cho biết cuộc đàm phán sẽ bao gồm việc thảo luận việc đảm bảo chuỗi cung ứng an toàn và bảo mật, cũng như bảo mật mạng 5G.

Ông nói: “Cuộc đối thoại cho thấy mối quan hệ kinh tế của chúng tôi với Đài Loan, một nền dân chủ sôi động và một đối tác đáng tin cậy, đang mạnh mẽ và đang phát triển.

Thứ trưởng Krach đã khiến Bắc Kinh tức giận khi đến thăm Đài Bắc vào tháng 9, khi trở thành quan chức cấp cao nhất của Bộ Ngoại giao đến thăm Đài Loan trong hơn bốn thập niên. Điều này theo sau chuyến đi của Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Alex Azar vào tháng Tám.