Về việc chính phủ Trung Quốc đã thúc đẩy dự án tiền kỹ thuật số trong những năm gần đây, một số chuyên gia nhận định đây chính là cách Bắc Kinh sử dụng để làm suy yếu đồng đô-la Mỹ, làm bá chủ tài chính toàn cầu.

Theo Epoch Times, Ngân hàng trung ương Trung Quốc đã tiến hành nghiên cứu về các loại tiền kỹ thuật số kể từ năm 2014. Vào tháng 8/2019, một báo cáo của Tân Hoa xã, cho biết Viện Nghiên cứu Tiền tệ Kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương, được thành lập vào năm 2017, cho đến nay “đã nộp đơn xin 74 bằng sáng chế liên quan đến công nghệ tiền tệ kỹ thuật số.

Vào năm 2020, Bộ Thương mại Trung Quốc đã ban hành một văn bản yêu cầu 21 tỉnh và thành phố thực hiện “Chương trình thí điểm chung về phát triển sâu rộng toàn diện dịch vụ và thương mại đổi mới”. Một trong những nhiệm vụ được liệt kê trong chương trình là “thực hiện các dự án thử nghiệm đồng nhân dân tệ kỹ thuật số ở Bắc Kinh, Thiên Tân, tỉnh Hà Bắc, Đồng bằng sông Dương Tử, Quảng Đông-Hồng Kông-Macao và các khu vực ở miền trung và miền tây Trung Quốc. ”

Kể từ đó, đã có báo cáo trên các phương tiện truyền thông của Trung Quốc về việc thí điểm đồng nhân dân tệ kỹ thuật số ở một số nơi, bao gồm hai thành phố – Thâm Quyến và Trường Sa và tỉnh Hải Nam ở miền nam Trung Quốc. Các thành phố ở miền đông Trung Quốc được đưa vào chương trình là Thượng Hải và Tô Châu. Thanh Đảo và Đại Liên là hai thành phố từ miền bắc Trung Quốc sẽ được thử nghiệm với dự án tiền kỹ thuật số.

Tại Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc của ĐCSTQ được tổ chức vào tháng 3 năm nay, đã đề xuất “xây dựng lợi thế mới trong nền kinh tế kỹ thuật số” và “tích cực tham gia vào việc xây dựng các quy tắc và tiêu chuẩn quốc tế cho công nghệ kỹ thuật số, như bảo mật dữ liệu, tiền tệ kỹ thuật số, và đánh thuế kỹ thuật số. ”

Với sự thúc đẩy mạnh mẽ để số hóa tiền tệ của mình, tham gia tích cực vào việc thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế, và bắt đầu thử nghiệm thanh toán kỹ thuật số xuyên biên giới, rõ ràng là tham vọng của ĐCSTQ đã vượt ra ngoài biên giới quốc gia.

ĐCSTQ tìm kiếm ‘Một địa cầu, hai hệ thống’

Lương Tín Quân, một chuyên gia Trung Quốc trong lĩnh vực tiền ảo và tiền kỹ thuật số, cho biết trong một bài phát biểu vào ngày 30/4 rằng “thực hiện chuyển đổi liền mạch các loại tiền kỹ thuật số có chủ quyền (gọi tắt là DCEP) và cộng đồng tiền tệ kỹ thuật số ở nhiều quốc gia hơn, và sau đó thực hiện lưu thông thanh toán toàn cầu, là một giải pháp tài chính của “Một địa cầu, hai hệ thống”.

Tiền tệ kỹ thuật số có chủ quyền, hoặc DCEP, mà chuyên gia này đề cập đến là một dạng kỹ thuật số của đồng Nhân dân tệ do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc phát hành, có các chức năng và thuộc tính như tiền giấy, được hỗ trợ bởi tín dụng có chủ quyền của Trung Quốc.

“Một địa cầu, hai hệ thống” mà Lương Tín Quân đề cập là một câu nói của ĐCSTQ, đề cập đến cả hệ thống chuyên chế do Bắc Kinh đại diện và hệ thống dân chủ phương tây, do Hoa Kỳ đại diện – đã cùng tồn tại trên thế giới.

Tham vọng bá chủ tài chính toàn cầu của ĐCSTQ

ĐCSTQ đã thiết lập CIPS (Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới), là hệ thống thanh toán xuyên biên giới dựa trên nhân dân tệ của riêng mình, tương tự như SWIFT (Hiệp hội viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu) tại Thượng Hải vào tháng 7/2015. 

“Hệ thống hiện bao phủ 94 quốc gia và khu vực trên sáu lục địa, và hoạt động kinh doanh của CIPS thực sự bao phủ hơn 3.000 pháp nhân ngân hàng tại 167 quốc gia và khu vực”. 

Nhưng ĐCSTQ cũng nhận ra rằng họ không có khả năng đe dọa ngay lập tức đồng đô la Mỹ trong hệ thống thanh toán quốc tế hiện tại. Sự thúc đẩy mạnh mẽ của ĐCSTQ đối với các loại tiền kỹ thuật số, và quy định chặt chẽ về tiền điện tử dường như chứng minh rằng, họ đang tăng cường nỗ lực nghiên cứu và quảng bá trong các lĩnh vực này, để sử dụng chúng như một vũ khí tài chính chống lại Hoa Kỳ.

Dovey Wan, đối tác sáng lập tại Primitive Ventures, “một công ty đầu tư mạo hiểm toàn cầu tập trung vào blockchain và các công nghệ liên quan”, đã xuất bản một bài báo dài trên Coindesk vào ngày 17/5/2019, trong đó lưu ý tiền tệ kỹ thuật số của Trung Quốc có thể có ảnh hưởng lớn về mặt chính trị và kinh tế. “Nếu thành công, dự án nhân dân tệ (nhân dân tệ) kỹ thuật số này có thể mở rộng ảnh hưởng của ngân hàng trung ương Trung Quốc đối với cả nền kinh tế trong nước và quốc tế. 

Một số tuyên bố gần đây của Lý Ba, phó chủ tịch ngân hàng trung ương Trung Quốc, nhấn mạnh tầm quan trọng của tiền kỹ thuật số.

Lý Ba cho biết trong một bài phát biểu ngày 18/4 tại Diễn đàn Bác Ngao châu Á cho biết, ngân hàng trung ương đang nghiên cứu các quy tắc quản lý đối với tiền điện tử như bitcoin và stablecoin.

Phản hồi từ Hoa Kỳ

Theo báo cáo của The Epoch Times vào tháng 4, Kyle Bass, người sáng lập và giám đốc đầu tư của Hayman Capital Management có trụ sở tại Dallas, đã cảnh báo rằng ĐCSTQ đang sử dụng đồng tiền kỹ thuật số của mình như “một con ngựa thành Troy chống lại các nền dân chủ phương Tây”. Người này nói rằng “thế giới tự do cần phải đặt nó ra ngoài vòng pháp luật.”

Peter Thiel, người sáng lập PayPal, đã bày tỏ mối quan ngại của mình về việc sử dụng tiền điện tử của ĐCSTQ. “Bitcoin cũng nên được coi [một phần] như một vũ khí tài chính của Trung Quốc chống lại Mỹ”, ông nói tại một sự kiện ảo được tổ chức cho các thành viên của Richard Nixon Foundation.

Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Cynthia Lummis trong một tuyên bố trên mạng xã hội vào ngày 19/5 nói rằng: “Trung Quốc đã tung ra đồng nhân dân tệ kỹ thuật số ở một số thành phố nhất định và họ muốn sử dụng nó cuối cùng để làm suy yếu vị thế của đồng đô la Mỹ trong thế giới tài chính. Đây là vấn đề an ninh quốc gia, và nếu Mỹ không đáp trả, chúng ta sẽ bị bỏ lại phía sau”.