Nhà bình luận Vương Hách đã có bài phân tích về sức ép phải thay đổi chính sách đối với Trung Quốc của tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in được đăng trên trang Epoch Times, dưới đây là nội dung bài viết.

Chuyến đi 5 ngày của ông Moon tới Hoa Kỳ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với ông và Hàn Quốc. Điểm thu hút nhất là cách ông Moon trung hòa giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Chiến lược truyền thống “dựa vào Hoa Kỳ về an ninh và dựa vào Trung quốc về kinh tế” để tránh nghiêng về bên nào giữa Washington và Bắc Kinh hiện tại của Seoul phải được thay đổi.

Hoa Kỳ đã làm rất nhiều việc để có thể có được sự thay đổi này của chính quyền Moon Jae-in. Thứ nhất, sau khi ông Biden lên nắm quyền, nơi đầu tiên Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng của ông đến thăm là Nhật Bản và Hàn Quốc. Thứ hai, các nhà lãnh đạo nước ngoài mà ông Biden gặp tại Toà Bạch Ốc lần đầu tiên là Nhật Bản và lần thứ hai là Hàn Quốc. Thứ ba, sau hội nghị thượng đỉnh Nhật-Mỹ, một tuyên bố chung dài hiếm hoi được đưa ra, lần đầu tiên đề cập đến vấn đề eo biển Đài Loan sau 52 năm. Điều này cung cấp hình mẫu cho tuyên bố chung sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Hàn.

Những thay đổi trong tình hình trong nước của Hàn Quốc cũng đang buộc chính phủ của tổng thống Moon Jae-in phải thay đổi chính sách đối với Trung Quốc.

Thứ nhất, tình cảm chống ĐCSTQ trong người dân Hàn Quốc đang tăng lên 

Mặc dù tình cảm chống ĐCSTQ của người dân Hàn Quốc đã bùng phát theo thời gian (chẳng hạn như sự cố ngọn lửa Olympic ở Seoul năm 2008 và vụ ngư dân Trung Quốc đâm chết cảnh sát biển Hàn Quốc năm 2011), nó giống như một dòng chảy ngầm trong nhiều năm. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 từ năm 2020 và chính sách ngoại giao sói chiến của ĐCSTQ đã làm thay đổi tình hình này. Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, tỷ lệ người Hàn Quốc có thái độ tiêu cực đối với ĐCSTQ đã đạt mức cao nhất mọi thời đại, từ 31% vào năm 2002 lên 75% vào năm 2020; đồng thời, tỷ lệ người Hàn Quốc có thái độ tích cực với ĐCSTQ đã giảm từ 66% xuống 24%.

Kể từ đầu năm nay, 500.000 người Hàn Quốc đã đăng nhập vào hệ thống kiến ​​nghị trực tuyến của Nhà Xanh để phản đối việc thành lập khu phố Tàu ở tỉnh Gangwon (Kang Uôn), con số này đã vượt xa ngưỡng 200.000 cần thiết để buộc chính phủ phải đáp ứng. Vào tháng 3, một cuộc thăm dò do hãng truyền thông bảo thủ Hàn Quốc “Dong-a Ilbo” thực hiện cho thấy gần 53% người Hàn Quốc ủng hộ việc Hàn Quốc tham gia vào chiến dịch chống Bắc Kinh của chính quyền ông Biden.

Trong số những người trẻ ở độ tuổi 20, tỷ lệ này thậm chí còn cao tới 66%. Vào tháng 4, một cuộc khảo sát do Hội đồng các vấn đề toàn cầu Chicago (The Chicago Council on Global Affairs) công bố cho thấy đánh giá trung bình của người Hàn Quốc đối với ĐCSTQ là 3,1, nó chỉ cao hơn một chút so với 2,8 của Triều Tiên và thậm chí thấp hơn 3,2 của Nhật Bản. Người Hàn Quốc thường coi ĐCSTQ là “kẻ bắt nạt”.

Thứ hai, một sự thay đổi lớn đang diễn ra trong môi trường chính trị của Hàn Quốc

Năm 2017, ông Moon Jae-in tranh cử tổng thống, ủng hộ việc khôi phục “chính sách Ánh Dương” và đối thoại trực tiếp với Triều Tiên; ông phản đối việc triển khai THAAD (hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối của Mỹ) và chủ trương rằng người Hàn Quốc học cách “nói không với Hoa Kỳ”. Khi ĐCSTQ gây ảnh hưởng lên Hàn Quốc, cử tri Hàn Quốc vẫn chọn ông Moon Jae-in, người được coi là phe ủng hộ ĐCSTQ trong chính trường Hàn Quốc, làm tổng thống. Tuy nhiên, trong 4 năm cầm quyền, tình hình của Hàn Quốc ngày càng khó khăn hơn và uy tín chính trị của ông Moon Jae-in cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ví dụ, vào tháng 3/2020, các phương tiện truyền thông đưa tin rằng 1,45 triệu người Hàn Quốc đã ký một yêu cầu chung về việc luận tội ông Moon Jae-in vì chính sách ủng hộ ĐCSTQ của ông đã dẫn đến tình thế tiến thoái lưỡng nan hiện nay của Hàn Quốc trong việc đối phó với đại dịch. Khi dịch bắt đầu bùng phát ở Trung Quốc, Hàn Quốc đã gửi số thiết bị y tế trị giá 5 triệu đô-la Mỹ đến Vũ Hán, bao gồm 2 triệu khẩu trang và 1 triệu khẩu trang y tế. Tuyên bố luận tội nêu rõ: “Chính sách của Tổng thống Moon Jae-in đối với loại virus corona mới cho thấy ông giống chủ tịch Trung Quốc hơn là tổng thống Hàn Quốc. Tại Hàn Quốc, giá khẩu trang đã tăng hơn gấp 10 lần, và rất khó để tìm được một chiếc khẩu trang”.

Một ví dụ khác là một năm trước, đảng cầm quyền của ông Moon Jae-in, Đảng Dân chủ Đồng Hành, đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử bổ sung các chức danh trưởng địa phương và ủy viên hội đồng được tổ chức vào ngày 7 tháng 4 năm nay, đảng cầm quyền đã bị đánh bại trong cuộc tranh cử chức thị trưởng của thủ đô Seoul và thành phố Busan.

Chính trường Hàn Quốc bất ngờ ‘xoay chuyển’, điều này không chỉ chính thức thông báo rằng chính phủ Moon Jae-in đã đi vào trạng thái bấp bênh mà còn chỉ ra rằng cuộc bầu cử Tổng thống Hàn Quốc vào tháng 3 năm sau có thể sẽ có thay đổi lớn. Nếu những người bảo thủ có quan điểm tương đối thân Mỹ nhậm chức tổng thống vào năm tới, đường lối ngoại giao của Hàn Quốc có thể sẽ đổi chiều.

Trên thực tế, các chủ đề của hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Hàn và tuyên bố chung sắp tới đã tiết lộ một số lựa chọn ngoại giao chính cho Hàn Quốc trong tương lai, chẳng hạn như:

  • Thiết lập quan hệ đối tác thực chất trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn Mỹ – Hàn Quốc. Ngày 13/5, Chính phủ Hàn Quốc, Samsung Electronics, SK Hynix và các công ty bán dẫn khác đã cùng ban hành chiến lược phát triển 10 năm cho ngành công nghiệp bán dẫn lên tới 510 nghìn tỷ won. Nội dung cốt lõi là xây dựng chuỗi công nghiệp bán dẫn lớn nhất thế giới tại Hàn Quốc, bao gồm tất cả các mắt xích như vật liệu, phụ tùng thiết bị, thiết kế, xưởng đúc, bao bì, v.v.

    Đồng thời, các công ty Hàn Quốc đã quyết định và đang thảo luận về kế hoạch đầu tư vào Hoa Kỳ với tổng trị giá hơn 40 nghìn tỷ won, trong đó Samsung Electronics có thể chi khoảng 20 nghìn tỷ won (khoảng 17 tỷ đô-la Mỹ) để xây dựng một nhà máy sản xuất chất bán dẫn. Samsung cũng là một trong 19 công ty đa quốc gia tham gia Hội nghị thiếu hụt chất bán dẫn của Toà Bạch Ốc do tổng thống Biden triệu tập vào ngày 11/4.
  • Hay về vấn đề tham gia Đối thoại an ninh 4 bên (còn gọi là Bộ Tứ – QUAD). Mặc dù Hàn Quốc do dự tham gia  Bộ Tứ vì lo ngại về ĐCSTQ; tuy nhiên, xu hướng chung, bao gồm cả sự cấp bách trong vấn đề công nghệ vắc-xin của Hoa Kỳ, sự tham gia có chọn lọc của Hàn Quốc vào  Bộ Tứ (chẳng hạn như tham gia nhóm vắc-xin COVID-19, chống biến đổi khí hậu, nhóm công tác công nghệ mới) là cấp thiết.

Tất nhiên, xét về sự phụ thuộc của nền kinh tế Hàn Quốc vào Trung Quốc ở một mức độ nhất định (vào năm 2020, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Hàn Quốc một lần nữa vượt 300 tỷ đô-la Mỹ, vượt qua tổng kim ngạch thương mại của Hàn Quốc và Hoa Kỳ, Hàn Quốc và Nhật Bản; kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Hàn Quốc chiếm hơn 1/5 tổng ngoại thương của Hàn Quốc), sẽ cần có một quá trình đối với ông Moon Jae-in và sự thay đổi chính sách của chính phủ Hàn Quốc đối với Trung Quốc vào năm tới.

Tuy nhiên, dựa trên tính cách dân tộc của người Hàn Quốc, nếu người Hàn Quốc cuối cùng nhận ra rằng vấn đề hạt nhân Triều Tiên, mối nguy hiểm nhất đối với Hàn Quốc, luôn có vai trò kép của Trung Quốc và Triều Tiên. Nếu ĐCSTQ là nguyên nhân tạo ra nỗi đau lớn nhất (chia rẽ giữa Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc) và là kẻ cản trở mong muốn lớn nhất (thống nhất Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc) trong trái tim của người dân Hàn Quốc, thì những thay đổi rất lớn và nhanh chóng trong chính sách Trung Quốc của Hàn Quốc sẽ không thể tưởng tượng được.

Trong chuyến thăm Hoa Kỳ của ông Moon Jae-in có một chương trình, đó là tham dự lễ trao tặng huân chương danh dự cho người anh hùng trong chiến tranh Triều Tiên. Vào ngày 21/5, tổng thống Biden đã trao tặng Huân chương Danh dự cho Đại tá Lục quân Hoa Kỳ đã nghỉ hưu, 94 tuổi Ralph Packett vì những đóng góp của ông trong Chiến tranh Triều Tiên và tinh thần quên mình vì nhiệm vụ (Huân chương Danh dự là vinh dự cao quý nhất dành cho các sĩ quan và binh sĩ quân đội Hoa Kỳ). Chương trình do Hoa Kỳ sắp xếp đặc biệt này gợi ý về những khả năng vô hạn của sự phát triển quan hệ trong Hàn Quốc – Hoa Kỳ.