Các Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Vương quốc Anh đã đưa ra một tuyên bố chung liên quan đến Luật Cảnh sát Hàng hải của ĐCSTQ sau cuộc họp video hôm Thứ Tư (3/2). 

Tuyên bố bày tỏ mối quan ngại sâu sắc và lên án các hành động của ĐCSTQ nhằm phá hoại nền dân chủ và nhân quyền ở Hồng Kông và Tân Cương, đồng thời thắt chặt hợp tác quốc phòng giữa hai nước. Luật Cảnh sát Hàng hải của ĐCSTQ đã làm gia tăng khả năng xảy ra xung đột khu vực và đã bị cộng đồng quốc tế lên án vì vi phạm luật pháp quốc tế, theo Sound of Hope ngày 4/2.

Anh và Nhật quan ngại nghiêm trọng về Luật cảnh sát biển của ĐCSTQ

Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi cho biết trong cuộc đàm phán video giữa hai bên rằng Nhật Bản cảnh giác trước luật cảnh sát biển của ĐCSTQ và rất chú ý đến tác động của nó đối với nước này. Ông nói: “Việc thực hiện luật cảnh sát biển [của ĐCSTQ] không được vi phạm luật pháp quốc tế”.

Ông Toshimitsu Motegi cũng nói với Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng Anh: “Chúng tôi hy vọng chia sẻ với các bạn những quan ngại mạnh mẽ của chúng tôi về luật này”.

Chính phủ Anh tuyên bố rằng các cuộc đàm phán Anh-Nhật là một phần của chính sách “Xoay trục sang Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương” của Anh đối với các đồng minh châu Á. Ngoại trưởng Raab cho biết “Chúng ta có những ưu tiên chung và lợi ích chiến lược chung về an ninh hàng hải, biến đổi khí hậu và thương mại tự do”.

Trong một tuyên bố chung Anh – Nhật đưa ra sau cuộc họp video, hai bên nhấn mạnh các ngoại trưởng và bộ trưởng quốc phòng của hai nước tham gia cuộc họp đã bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” về căng thẳng ngày càng gia tăng ở Biển Hoa Đông và Biển Hoa Đông, và kêu gọi tất cả các bên “thực hiện kiềm chế”, dừng các hoạt động có thể làm trầm trọng thêm căng thẳng, đặc biệt là các hoạt động quân sự hóa và cưỡng chế”.

Anh và Nhật cũng nêu rõ trong tuyên bố rằng hai nước bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” về việc chính quyền Cộng sản Trung Quốc đàn áp phe đối lập ở Hồng Kông và “vi phạm nghiêm trọng nhân quyền của người Duy Ngô Nhĩ Tân Cương và các dân tộc thiểu số khác”. Ngoài ra, để đảm bảo tầm nhìn về một “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở” do Nhật Bản, Mỹ, Australia và Ấn Độ cùng thúc đẩy, Anh và Nhật đã nhất trí tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh giữa hai nước, để cùng đối đầu với ĐCSTQ.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Nobuo Kishi hoan nghênh kế hoạch của Anh gửi các nhóm chiến đấu cơ hàng không mẫu hạm tới Đông Á trong năm nay. Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wallace nói rằng chuyến thăm châu Á của nhóm tấn công do tàu sân bay “Nữ hoàng Elizabeth” dẫn đầu là “đợt triển khai quan trọng nhất của Hải quân Hoàng gia Anh trong một thế hệ”.

Có thông tin cho rằng Nhật Bản và Vương quốc Anh đang cùng phát triển một hệ thống phòng thủ tên lửa đất đối không, và khi quân đội hai nước hợp tác chặt chẽ hơn, khả năng tương tác của hai thiết bị và công nghệ quốc phòng sẽ được cải thiện.

Theo báo cáo, lực lượng bảo vệ bờ biển của ĐCSTQ hoạt động thường xuyên gần các đảo trên Biển Hoa Đông hiện do Nhật Bản nắm quyền kiểm soát. Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với các đảo này, và ĐCSTQ cũng tuyên bố có chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông.

Trong quá trình hoạt động, Cảnh sát biển Trung Quốc thường có các tiếp xúc trực tiếp với Lực lượng Bảo vệ Bờ biển và Không quân Nhật Bản.

Nhiều quốc gia lên án luật cảnh sát biển của ĐCSTQ vi phạm luật và các hiệp ước quốc tế.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng cho biết vào ngày 29/1: “Bất kỳ bên ký kết luật quốc tế nào đều có nghĩa vụ tuân thủ luật pháp quốc tế và các điều ước quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982”.

Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Teodoro Locsin Jr viết trên Twitter vào ngày 27/1, “Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, tôi đệ đơn kháng nghị ngoại giao. Luật Cảnh sát Biển [của ĐCSTQ] là sự uy hiếp chiến tranh bằng lời nói đối với bất kỳ quốc gia nào vi phạm luật này. Nếu không ai thách thức nó, (các quốc gia) sẽ khuất phục trước nó”.

Giáo sư Ngô Kiến Trung của Đại học Khoa học và Công nghệ Hàng hải Đài Bắc chỉ ra: “Tóm lại, Điều 2 và Khoản 4 của Hiến chương Liên Hợp Quốc có quy định chung về việc cấm sử dụng vũ lực. Cấm sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực đã trở thành một nguyên tắc quan trọng của luật quốc tế và quan hệ quốc tế”.

Luật Cảnh sát biển của ĐCSTQ làm tăng khả năng xảy ra xung đột khu vực

Luật Cảnh sát biển được thông qua ngày 22/1 tại phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc ĐCSTQ khóa 13, có hiệu lực từ ngày 1/2.

Luật cảnh sát biển của ĐCSTQ cho phép lực lượng cảnh sát biển sử dụng vũ khí, tuyên bố rằng “khi các tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài vi phạm bất hợp pháp chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Nhà nước Trung Quốc trên biển, họ có thể thực hiện mọi biện pháp cần thiết, bao gồm sử dụng vũ khí”.

ĐCSTQ cũng ủy quyền cho cảnh sát biển phá dỡ các công trình do các nước khác xây dựng trong các khu vực mà ĐCSTQ tuyên bố chủ quyền, bắt giữ hoặc ra lệnh cho các tàu nước ngoài đã đi vào lãnh hải của ĐCSTQ một cách bất hợp pháp, hoặc giam giữ, cưỡng chế rời đi hoặc kéo đi.

Tờ Washington Post đưa tin hôm thứ Tư (3/2) rằng luật cảnh sát biển mới của ĐCSTQ làm tăng khả năng xung đột giữa đất nước và các đối thủ cạnh tranh trong khu vực.