Nhà báo Isabelle Morales trong một bài viết trên tờ Townhall cho hay, để đối phó với nền kinh tế đang gặp khó khăn, kế hoạch “kích cầu” 1,9 nghìn tỷ đô la trong giai đoạn COVID-19 của chính quyền Biden đang được đưa ra như một giải pháp. Tuy nhiên, nó có thể mang tới những hiệu ứng ngược.

Kế hoạch này kêu gọi chi 1,9 nghìn tỷ đô la cho các khoản hỗ trợ hào phóng gồm: cứu trợ các bang và thành phố đang gặp khủng hoảng, đồng thời mở rộng chương trình bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp phúc lợi việc làm, …

Kế hoạch cũng nhằm hâm nóng hoạt động kinh tế thông qua các biện pháp mạnh mẽ hơn chống lại đại dịch, bao gồm đẩy mạnh công tác xét nghiệm và tiêm chủng, đặt trọng tâm hỗ trợ những đối tượng người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Kế hoạch đề xuất hỗ trợ trực tiếp 1.400 USD/người cho phần lớn dân Mỹ, sau khi mỗi người đã được phát 600 USD trong gói kích cầu gần 900 tỷ USD của chính quyền Tổng thống Donald Trump hồi tháng 12 vừa qua. Người thất nghiệp sẽ được hỗ trợ 400 USD/tuần cho tới hết tháng 9 năm nay và tiền lương tối thiểu sẽ được nâng lên 15 USD/giờ. Người vay thế chấp nhà được hỗ trợ giãn nợ cho tới cuối tháng 9.

Số tiền 350 tỷ USD trong gói kích cầu trên sẽ được cấp cho các chính quyền tiểu bang và địa phương; 170 tỷ USD sẽ dùng để hỗ trợ các trường học và cơ sở giáo dục để bảo đảm an toàn khỏi dịch bệnh virus Vũ Hán; 50 tỷ USD được chi để tăng cường công tác xét nghiệm Covid-19; 20 tỷ USD dành cho chương trình tiêm chủng Covid-19 trên toàn quốc, …

Không hợp lý

Song thực tế cho thấy, trước khi kế hoạch này của ông Biden được đưa ra, Washington đã chi 4 nghìn tỷ đô la cứu trợ COVID-19 cho Chương trình bảo vệ tiền lương (PPP) tại các doanh nghiệp nhỏ, cung cấp bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian tồi tệ nhất của cuộc khủng hoảng, tài trợ cho các bệnh viện, và phân phối vắc xin. Chính phủ Biden đang kêu gọi khoản chi mới trong bối cảnh chỉ cách đây hơn một tháng Quốc hội thông qua gói cứu trợ COVID-19 trị giá 900 tỷ đô la.

Có ý kiến cho rằng, khoản chi tiêu bổ sung này dường như hỗ trợ các cá nhân và doanh nghiệp thì ít, mà nghiêng về việc đáp ứng các đòi hỏi của cánh tả thì nhiều.

Mức chi 1,9 nghìn tỷ đô la bằng một nửa số tiền mà chính phủ Hoa Kỳ chi tiêu trong một năm. Mặc dù vậy, khoản chi này có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, vì ông Biden đã hứa chi 11 nghìn tỷ đô la cho việc chăm sóc sức khỏe, các cơ sở hạ tầng, an sinh xã hội, giáo dục, các kỳ nghỉ phép và vấn đề nhà ở. Kế hoạch được đưa ra vào thời điểm mà Hoa Kỳ ít có khả năng chi trả các đề xuất chi tiêu hàng nghìn tỷ đô la.

Không chỉ khoản chi phí 1,9 nghìn tỷ đô la này ngăn cản, mà ngay cả các đề xuất cụ thể từ nó cũng sẽ chẳng làm được gì để giúp nền kinh tế phục hồi, thậm chí còn có thể kéo dài thêm thời kỳ suy thoái kinh tế.

Một trong các chương trình này sẽ viện trợ trực tiếp 160 tỷ đô la cho hệ thống chính quyền tiểu bang và địa phương, mà sẽ chỉ cứu trợ các tiểu bang và địa phương quản lý yếu kém nhất.

Bởi vì thực ra, các tiểu bang “thiếu thốn” nhất đã gặp phải vấn đề nghiêm trọng về ngân sách trước khi đại dịch xảy ra. Không phải ngẫu nhiên mà các bang hạn chế kinh tế nhất lại là những bang bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Như Tổ chức Heritage Foundation đã nêu rõ, các bang đang gặp khó khăn có các lựa chọn thay thế cho gói cứu trợ liên bang: “Ví dụ, việc đóng băng lương trong một năm có thể tiết kiệm cho các bang khoảng 50 tỷ đô la, đồng thời việc đình chỉ các khoản đóng góp và tích lũy lương hưu trong một năm (để không làm trầm trọng thêm các khoản thiếu hụt hiện tại) có thể tiết kiệm tới 234 tỷ đô la”.

Ngoài ra, họ có thể bãi bỏ một số hạn chế nặng nề về kinh tế đối với các cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, những chủ trương này không nhận được sự quan tâm của phe cánh tả.

Trong khi đó, nhiều tiểu bang lại không thấy thiếu hụt ngân sách đáng kể. Trên thực tế, một số bang đã rơi vào tình thế bất ngờ khi có thêm ngân sách. Đáp lại, họ đang thông qua các hóa đơn cứu trợ COVID-19 của riêng họ. Theo Bloomberg, Thống đốc Maryland Larry Hogan đang thực hiện các bước để hỗ khoản tài chính trị giá 750 đô la cho các gia đình có thu nhập thấp. Còn Thống đốc Michigan Gretchen Whitmer đang thúc đẩy gói hỗ trợ 225 triệu đô la cho các doanh nghiệp nhỏ. Tại California, Thống đốc Gavin Newsom đã đề xuất hỗ trợ 600 đô la cho một số cư dân; 4,5 tỷ đô la trợ cấp và tín dụng thuế cho các doanh nghiệp.

Theo vết xe đổ của Obama?

Nhà báo Isabelle Morales đánh giá rằng, đề xuất mở rộng bảo hiểm thất nghiệp bằng cách cung cấp 400 đô la mỗi tuần của chính phủ Biden, ngoài khoản trợ cấp thất nghiệp mà người dân đã nhận được, sẽ không khuyến khích họ quay trở lại làm việc. Bởi vậy, nó sẽ càng kéo dài thời kỳ suy thoái kinh tế.

Các nhà phân tích từ Cục Dự trữ Liên bang New York từng ước tính, tỷ lệ thất nghiệp sẽ thấp hơn 2,2% trong năm 2011; và thấp hơn 3% vào năm 2010, nếu Tổng thống Obama không mở rộng trợ cấp thất nghiệp.

Đề xuất của Tân tổng thống Joe Biden thậm chí còn cực đoan hơn của ông Obama, vì Obama chỉ đơn giản là kéo dài khoảng thời gian mà người dân có thể nhận trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp. Mặc dù vậy, nước Mỹ đã nhận thấy những tác động tiêu cực đáng kể đến việc làm. Nữ nhà báo Morales cho rằng, tác động từ chính sách của Biden có thể còn nghiêm trọng hơn, vì thế, tốt nhất là không nên làm theo cách tiếp cận của chính quyền Obama.

Nhà báo chuyên viết về vấn đề chính sách bình luận, trong khi những người thuộc Đảng Dân chủ cho rằng, chính phủ có thể chỉ cần tăng thuế để trả các khoản nợ tích lũy của người dân, thì việc tăng thuế là cách ít hiệu quả nhất, phá hoại nhất để loại bỏ nợ lớn. Tăng thuế sẽ làm nền kinh tế chậm lại, và gây hại cho người lao động và doanh nghiệp khi đất nước đang cố gắng phục hồi. Vì câu trả lời rất đơn giản: người Mỹ phải chi tiêu ít hơn.

Cuối cùng nữ nhà báo đề nghị: Kế hoạch kích thích 1,9 nghìn tỷ đô la của chính phủ Biden nên bị từ chối. Đề xuất vô trách nhiệm này sẽ chi trả số tiền mà nước Mỹ không có để cứu trợ cho các bang và địa phương, trong khi đó các chương trình mới của nó sẽ chỉ kéo dài thời kỳ suy thoái kinh tế Mỹ.